Home > Analiza > Rezerwacje częstotliwości LTE dla Play i Tmobile – czy zacznie się rewolucja?

Rezerwacje częstotliwości LTE dla Play i Tmobile – czy zacznie się rewolucja?

Ikona LTE14 czerwca 2013 zaczęła się rewolucja LTE w Polsce. Dlaczego akurat ta data? W tym właśnie dniu dwaj kolejni operatorzy: T-mobile i Play uzyskali ostatecznie koncesje na budowę sieci LTE w dość popularnym paśmie 1800 MHz. O ile do tej pory w zasadzie tylko jeden podmiot oferował dostęp do tej technologii, tak teraz wreszcie mamy szansę zobaczyć konkurencję także w tym segmencie usług transmisji danych.

Przyjrzyjmy się jednak, czy to faktycznie jest taka wielka rewolucja? Czy wszyscy trzej posiadacze koncesji na budowę sieci mają równe szanse? I jaki to ma związek z usługą bezpłatną w sieci Aero2?

Przyjrzyjmy się aktualnej sytuacji na rynku od strony częstotliwości przyznanych poszczególnym operatorom:

  Operator Szerokość
kanału
Prędkość
Mbit/s
(max)
Pasmo Wykaz częstotliwości Uwagi
1 CenterNet
Mobyland
20 MHz 150
(300)
LTE
band 3

FDD
1710,1 – 1729,9 MHz – up
1805,1 – 1824,9 MHz – down
Uruchomiona
komercyjnie dostępna
w Plus i Cyfrowy Polsat
2 Aero2 50 MHz 5×75
(5×150)
LTE
band 38

TDD
2570 – 2620 MHz Trwa budowa sieci
ok. 100 pozwoleń
3  Play 15 MHz 100
(200)
LTE
band 3

FDD
1729,9 – 1744,9 MHz – up
1824,9 – 1839,9 MHz – down
Nowa rezerwacja
14.06.2013
4  T-mobile 10 MHz 75
(150)
LTE
band 3

FDD
1744,9 – 1754,9 MHz – up
1839,9 – 1849,9 MHz – down
Nowa rezerwacja
14.06.2013

Powyższa tabela pokazuje sytuację na połowę 2013 roku. Jedynym podmiotem faktycznie oferującym usługi LTE komercyjnie jest NFI Midas, który usługę realizowaną przez techników Aero2 (na połączonych koncesjach CenterNetu i Mobylandu) sprzedaje dla sieci Plus i Cyfrowy Polsat. Drugą koncesję, związaną z Bezpłatnym Dostępem do Internetu, posiada Aero2 – do dziś sieć nie została uruchomiona komercyjnie, choć niedawno zaczęła się wreszcie rozbudowa sieci (z resztą po uzyskaniu zgody na przesunięcie uruchomienia sieci o 2 lata).

Dlaczego te trzy oddzielne koncesje oznaczyłem zbliżonym, zielonym kolorem kojarzącym się z siecią Plus? Dlatego, że w gruncie rzeczy wszystkie te rezerwacje są w jednym ręku, p. Solorza-Żaka, który jest posiadaczem tego ogromnego kawałka pasma o szerokości 70 MHz.

Pasmo dostępne dla poszczególnych operatorów oferujących usługi LTE

Pasmo dostępne dla poszczególnych operatorów oferujących usługi LTE

Jak wyglądają przy tym przyznane właśnie koncesje dla Play i T-mobile? Play uzyskał 15 MHz ciągłego pasma, natomiast T-mobile tylko 10 MHz. To wcale nie jest mało – pozwala na uruchomienie całkiem wydajnych usług w miastach (75 do 100 Mbit/s przy aktualnie oferowanych modemach, czyli 4-5x więcej, niż w dotychczasowej technologii 3G), jednak widzimy olbrzymią dysproporcję: Aero2 i pozostałe spółki mają aż 70 MHz widma do swojej dyspozycji. Nie dziwi nas więc to, że żadna z firm z grupy powiązanej z Plusem (Plus, Sferia itd.) nie otrzymała rezerwacji i raczej nie miała na to szans.

Nie można także nie zauważyć, że wielkim pominiętym jest Orange – jako jedyny operator na rynku nie posiada częstotliwości przeznaczonych do budowy sieci LTE, jednak w najbliższym czasie czeka nas jeszcze jeden przetarg właśnie na LTE, tym razem w paśmie 800 MHz, który zapewni może mniejszą pojemność i szybkości, ale za to pozwoli na objęcie zasięgiem większej części kraju niskim kosztem. Zobaczymy, czy Orange tym razem wykorzysta lepiej swoją szansę.

Co daje operatorowi większy wycinek pasma?

Po pierwsze im więcej MHz, tym szybsze usługi może zaoferować operator – jest bardziej atrakcyjny dla użytkownika końcowego – orientacyjne prędkości umieściłem w pierwszej tabeli. Po drugie w szerszym paśmie można obsłużyć więcej użytkowników na raz z tej samej liczby nadajników – koszt budowy sieci o zadanej pojemności jest potencjalnie niższy

Widzimy więc, że potencjalna przewaga grupy związanej z Plusem jest znacząca zarówno technologicznie, jak i od strony kosztów budowy sieci. Oczywiście praktycznie przewaga w tej chwili jest znacznie mniejsza, gdyż komercyjnie oferowane jet jedynie 20 MHz w ramach połączonej koncesji CenterNetu i Mobylandu, jednak musimy wziąć pod uwagę to, że sieć tak budowana jest od ponad 2 lat, a sieci T-mobile i Play będą zaczynały prawie od zera, choć obie deklarowały w przeszłości gotowość do szybkiego uruchomienia usług LTE i testowały je praktycznie.

Wartość koncesji Aero2

jednym z artykułów zastanawiałem się nad wartością koncesji, jaką za 20 mln PLN uzyskała spółka Aero2 na opisane powyżej 50 MHz w paśmie 2,6 GHz. Wtedy szacowałem wartość uzyskanej koncesji na około 100 mln PLN, czyli około 2 mln PLN za 5 MHz pasma. W opisywanym przetargu opłaty za rezerwację częstotliwości wyniosły w sumie pond 950 mln PLN za 25 MHz pasma, czyli koszt 5 MHz wyniósł 38 mln PLN. Jest to jest ponad 19 razy więcej niż szacunkowa wartość koncesji Aero2 i 95 razy więcej, niż faktycznie Aero2 zapłaciło na uzyskane wtedy pasmo.

We wspomnianym artykule szacowałem, że zniżka uzyskana przez Aero2 to równowartość około 277 tysięcy użytkowników darmowego internetu. Teraz po odpowiednim przemnożeniu wartości koncesji możemy powiedzieć, że Aero2 nie straci na inwestycji w rezerwację nawet, jeżeli będzie nas ponad 5 mln. Możemy więc powiedzieć, że szanse na to, żeby Aero2 straciło na uzyskaniu swojej oryginalnej koncesji poprzez realizację zobowiązania do świadczenie usługi darmowej są niewielkie.

Data pierwszej publikacji 2013.06.28
Kategorie:Analiza
  1. Piotr_
    Grudzień 28th, 2015 at 21:45 | #1

    Udało mi się zdobyć na chwilę kartę Plusa z obsługą LTE i mam wyniki AT^HFREQINFO? dla Plus LTE 800 MHz i Plus LTE 1800 MHz.

    Dla Plus LTE 800 MHz jest to 
    ^HFREQINFO:0,6,20,6425,8185,5000,24425,8595,5000

    Dla Plus LTE 1800 MHz jest to 
    ^HFREQINFO:0,6,3,1300,18150,20000,19300,17200,20000
    , co daje zakresy pasm częstotliwości
    1805.0 MHz – 1825.0 MHz i 1710.0 MHz – 1730.0 MHz

    Dla Play LTE 1800 MHz AT^HFREQINFO? zwraca
    ^HFREQINFO:0,6,3,1449,18299,10000,19449,17349,10000
    , co daje zakresy pasm częstotliwości
    1824.9 MHz – 1934.9 MHz i 1729.9 MHz – 1739.9 MHz

    Bezpośrednie porównanie pasma LTE 1800 MHz Plus (powyżej) i Play (poniżej):

    1805.0 MHz – 1825.0 MHz i 1710.0 MHz – 1730.0 MHz
    1824.9 MHz – 1934.9 MHz i 1729.9 MHz – 1739.9 MHz

    wskazuje, że pasma na siebie nachodzą w zakresach 1824.9 MHz – 1825.0 MHz i 1729.9 MHz – 1730.0 MHz.

    Jak to wygląda faktycznie? Czy "AT^HFREQINFO?" pokazuje coś niewłaściwie, czy też sąsiadujące zakresy pasma LTE mogą na siebie nachodzić?

    • Grudzień 29th, 2015 at 00:44 | #2

      HFREQINFO ewidentnie podaje bzdury i tyle. Nie dość, że kanały na siebie nie zachodzą, to dodatkowo są jeszcze dodatkowo separowane.

      • Piotr_
        Grudzień 29th, 2015 at 12:09 | #3

        Dla mnie nie jest to takie ewidentne. Kanały LTE nie wymagają dodatkowej separacji (mogą się stykać), na co wskazują chociażby przydziały częstotliwości przez UKE http://uke.gov.pl/files/?id_plik=19219 . Wynika to stąd, że zajęty obszar częstotliwości LTE nie zajmuje całego kanału. W pliku https://transition.fcc.gov/bureaus/oet/tac/tacdoc… są rozpisane szerokości pasma kanałów LTE Release-8:

        1.4MHz, 3MHz, 5MHz, 10MHz, 15MHz, 20MHz i zajęte szerokości pasma:

        1.08MHz, 2.7MHz, 4.5MHz, 9MHz, 13.5MHz, 18MHz,

        co w przypadku bloków po 5 MHz daje separację po 250 kHz na początku i na końcu kanału. Jeżeli sąsiadują ze sobą dwa bloki po 5 MHz, to na separację zajętych częstotliwości jest 500 kHz. Gdyby bkloki na siebie nachodziły o 100 KHz, to separacja między ich zajętymi zakresami częstotliwości zmniejszyłaby się z 500 kHz do 400 kHz, co prawdopodobnie nie uniemożliwiłoby korzystania z nich.

        Analiza widma 5 MHz bloku LTE jest przedstawiona na stronie http://s4gru.com/index.php?/blog/1/entry-308-rssi…

        Bez zbadania analizatorem widma nie będziemy mieć pewności jak ułożone są kanały poszczególnych operatorów i czy "HFREQINFO ewidentnie podaje bzdury".

        • Grudzień 31st, 2015 at 11:07 | #4

          Sam podałeś, że w kanale 20 MHz zajęte jest tylko 18 MHz, reszta to separacja.
          Ani koncesja, ani standard LTE, ani tym bardziej specyfikacja pasm LTE (i pozostałych technologii) nie wspomina nic o nachodzeniu pasm.

  2. Piotr_
    Grudzień 2nd, 2015 at 11:25 | #5

    Mam prośbę do użytkowników modemów LTE Huawei lub innych, w których da się uzyskać informację o szerokości pasma.

    Proszę podać wynik komendy „AT^HFREQINFO?” dla LTE Plus lub Cyfrowy Polsat (najlepiej w obydwu zakresach LTE 800 i LTE 1800) i dla Orange, T-Mobile.

    Tu przedstawiam to czego sam się dowiedziałem:

    Dla RBM (Play) – mój własny odczyt
    AT^HFREQINFO? zwraca
    HFREQINFO:0,6,3,1449,18299,10000,19449,17349,10000

    , gdzie

    0 – nie wiem co oznacza – da się zmienić na 1 za pomocą AT^HFREQINFO=1. Jak ktoś wie to proszę się podzielić tą wiedzą.
    6 – nie wiem co oznacza. Jak ktoś wie to proszę się podzielić tą wiedzą.
    3 – Numer zakresu pasma LTE
    1449 – EARFCN, nośna (stacja bazowa nadaje w kierunku stacji abonenckiej – downlink)
    18299 – częstotliwość nośna (downlink), 1829.9 MHz
    10000 – szerokość pasma (downlink), 10 MHz
    19449 – EARFCN, nośna (stacja abonencka nadaje w kierunku stacji bazowej – uplink)
    17349 – częstotliwość nośna (uplink), 1734.9 MHz
    10000 – szerokość pasma (uplink), 10 MHz

    Która wartość co oznacza wiem na podstawie przykładu umieszczonego na stronach http://forums.whirlpool.net.au/archive/2226902 http://wisataindonesia.4wy.net/Cat_6_lte_Huawei_E…
    oraz http://www.telepolis.pl/wiadomosci/networks-miesz…
    , gdzie jest wynik „AT^HFREQINFO?” dla T-Mobile, ale sprzed poszerzenia pasma do 15 MHz

    Wygląda na to, że pasma wygrane na aukcjach nie do końca pokrywają się z faktycznie wykorzystywanymi pasmami. Największą zagadką jest dla mnie pasmo Plusa. Według informacji ze strony http://uke.gov.pl jest to 2 x 9,8 MHz należące do Aero2, 2 x 9,8 MHz należące do Mobyland. Pomiędzy pasmami Aero2 i Mobylandu jest kanał współużytkowany o szerokośći 0,2 MHz. Współużytkowany przez kogo? Aero2 i Mobyland, a może wszystkich operatorów telefonii ruchomej? Czy Plus dysponuje pełnym pasmem 20 MHz, czy trochę mu brakuje?

    Według https://en.wikipedia.org/wiki/LTE_%28telecommunic… standaryzowane są pasma 1.4 MHz, 3 MHz, 5 MHz, 10 MHz, 15 MHz i 20 MHz. Oznacza to chyba, że gdyby Plus miał np. pasmo 19.8 MHz, to największe standaryzowane pasmo, jakie mógłby wykorzystać w LTE miało by szerokość 15 MHz. Nasuwa się tu pytanie czy Plus dysponuje pełnym pasmem 20 MHz czy używa pasma niestandardowego 19.8 MHz?

    Poza zagadką Plusa, wygląda na to, że faktycznie wykorzystywane na LTE pasma w Przypadku Play i T-Mobile/Orange wyglądają odwrotnie niż na wykresie kołowym w artykule, czyli Play ma 10 MHz (pozostałe 5 MHz wykorzystuje prawdopodobnie na GSM), a T-Mobile/Orange ma 15 MHz.

    Panie Jakubie, do artykułu (raczej do przyszłych artykułów) mam 2 uwagi:

    1. Na wykresie kołowym w artykule szerokości pasm FDD powinny być pomnożone przez 2, wtedy wykres ten będzie bardziej sprawiedliwie odwzorowywał sytuację odnośnie posiadanych pasm przez poszczególnych operatorów. W artykule podobnym do tego, który prawdopodobnie pojawi się po rozpoczęciu użytkowania nowych pasm w zakresach 800 MHz i 2600 MHz proszę w wykresach uwzględnić to że w zakresie FDD LTE operatorzy posiadają szerokość pasma x 2, jedno na uplink i jedno na downlink.

    2. W nowym artykule na temat podobny do tego, oprócz wykresów z wynikami aukcji proszę umieścić też faktycznie wykorzystywane pasma, np. na podstawie odczytu komendy „AT^HFREQINFO?”.

    A poza tym to dziękuję za ten i inne artykuły na tematy telekomunikacyjne, zarówno te dotyczące ofert jak i tematów technicznych. W większości są bardzo interesujące.

    • Grudzień 2nd, 2015 at 20:35 | #6

      Artykuł jest zabytkowy i faktycznie pomieszane jest FDD i TDD. Co nie zmienia faktu, że aktualizowanie samego artykułu nie ma sensu, trzeba napisać nowy – bo po aukcji mamy zupełnie innych rozkład.
      Co do pasma Aero2 (mobyland/centernet) – to tak, mają uwspólnione pełne 20 MHz bez rozdziału po środku. Rezerwacja oryginalnie szła na GSM, potem zmieniono ją od razu na LTE, a potem połączono oba wycinki po 10 MHz (z marginesem) w jedno 20 MHz bez dziury po środku.
      Test szerokości pasm – ciekawy, zrobię go dla Warszawy, ale to nie będzie pełny obraz, bo w różnych częsciach Polski może być inaczej – Orange/T-Mobile właśnie poszerza pasmo z 10 do 15 MHz ale robi to stopniowo.

  3. Ala
    Lipiec 13th, 2013 at 10:50 | #7

    Witam,
    Mam pytanie, czy Aero2 będzie działać na modemie HUAWEI E1752C od Orange ( simlock oczywiście ściągnięty). Wiem, że nie w temacie się wcinam, za co przepraszam.

  4. dominik
    Lipiec 13th, 2013 at 10:28 | #8

    dlaczego strony na aero2 wczytują się bardzo wolno,jaka może być przyczyna?czy to wina przeglądarki?czy sieć tak działa?

    • abc
      Lipiec 13th, 2013 at 14:51 | #9

      moze przeciazenie nadajnika weekendowe. Pamietaj ze aero ma predkosc do pol mega max. Dla porownania neostrada jest do 10 mega najtansza a plus reklamuje lte do 150 mega

    • Lipiec 13th, 2013 at 17:17 | #10

      Wszystko zależy od tego, co nazywamy wolno/szybko. Aero2 jest z natury rzeczy wolnym dostępem do Internetu, ale zdarzają się też miejsca i pory, w których sieć komórkowa jest przeciążona i wtedy może działać wolniej, niż np. po północy.

  5. goral2099
    Lipiec 11th, 2013 at 14:40 | #11

    Są już pierwsze pojedyncze pozwolenia P4 na LTE w wykazie UKE głównie warszawa… i jedno T-mobile.

    • Lipiec 12th, 2013 at 08:32 | #12

      Właśnie oglądam, coś trzeba o tym napisać i.. przetestować.

      • goral2099
        Lipiec 12th, 2013 at 15:23 | #13

        Przetestować pewnie się nie da…ewentualnie sprawdzić czy nadają.

Strony komentarza
1 2 2947
  1. Brak jeszcze trackbacków
Musisz być zalogowany aby dodać komentarz.
>